Vergroen de Dordtse boomspiegel

Aan het college van burgemeester en wethouders,

De problematiek rond boomspiegels in Dordrecht is niet nieuw. Het Algemeen Dagblad berichtte eerder over Bea Kolk uit het Krispijnse Vierkant, die meer dan een jaar geduldig wachtte op gemeentelijke toestemming om een boomspiegel voor haar deur te beplanten — zonder resultaat (bron: AD). Eerder geplante klaprozen en viooltjes in haar wijk waren al verwijderd. Wethouder Marc Merx erkende naar aanleiding van dit bericht zelf dat het proces "te moeizaam gaat en te lang duurt." Maar of die erkenning een voorbode was van een omslag, dat durven we nog niet te concluderen.

Overeenkomstig art. 40 van het Reglement van orde stelt het raadslid Pieter Groenewege, Partij voor de Dieren, de volgende vragen:

1. Wat is er concreet veranderd in de gemeentelijke omgang met (de adoptie van) boomspiegels sinds de publicatie van bovengenoemd AD-artikel (d.d. 2 augustus 2025)?
2. De boomspiegel voor de deur van Bea Kolk zou volgens de gemeente te klein zijn voor adoptie.
   1. Welk minimaal formaat moet een boomspiegel volgens het college hebben om in aanmerking te komen voor adoptie?
   2. Welke motivatie ligt ten grondslag aan dit minimale formaat?
   3. Op welke manier communiceert het college dit minimale formaat? Communiceert het college dit formaat alleen reactief of ook proactief?
   4. Wordt een minimaal formaat ook door andere gemeenten als criterium gehanteerd voor de adoptie van boomspiegels? Zo ja, welke?
   5. Zet het college zich in voor het vergroten van boomspiegels die naar het inzicht van het college te klein zijn voor adoptie? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
3. Op welke manier wordt momenteel voorkomen dat geadopteerde boomspiegels worden kaalgeschoffeld door aannemers in het groenonderhoud? Is het college van mening dat deze werkwijze voldoet?
4. De gemeente Den Haag kent 40.000 boomspiegels (bron: Het Haagse Groen). Hoeveel liggen er in Dordrecht? Welke potentiële oppervlakte openbaar groen kan hierop gerealiseerd worden, als ze allemaal zouden worden vergroend?

Via het platform Groenblauw Dordrecht stimuleert de gemeente inwoners actief om hun tuin of buurt te vergroenen, onder andere door het adopteren van een boomspiegel. Op deze gemeentelijke website valt onder het kopje “Adopteer een boomspiegel” te lezen: “Kijk op de website van je gemeente, wellicht is er een boomspiegel adoptiebeleid” (bron: GroenBlauw Dordrecht).

5. “Wellicht is er een boomspiegel adoptiebeleid,” zo mijmert het college op de website GroenBlauw Dordrecht. Heeft het college inmiddels achterhaald of dit beleid bestaat? Zo ja, bestaat het?
6. Indien het niet bestaat, vindt het college het een goed idee om een boomspiegeladoptiebeleid (of breder: een adoptiebeleid voor openbaar groen) op te stellen, waarin zaken kunnen worden vastgelegd als het adoptieprotocol, de bescherming van geadopteerd openbaar groen en de communicatie via gemeentelijke kanalen?
   1. Zo ja, op welke termijn kan de raad hiervoor een voorstel verwachten?
   2. Zo nee, waarom niet?
7. Biedt de pagina “Adopteer een boomspiegel” volgens het college voldoende duidelijkheid aan Dordtenaren die een boomspiegel willen adopteren?
   1. Zo nee, welke wijzigingen gaat het college op korte termijn aan deze pagina doorvoeren?

Inwoners met een buitengewoon doorzettingsvermogen die vervolgens de regels voor het adopteren en beheren van een boomspiegel zoeken op ‘de’ gemeentelijke website (Dordrecht.nl), lopen vast. De zoekterm “boomspiegel” levert geen resultaten op. De informatie blijkt na wat speurwerk verstopt in de pagina “Samen voor een schone en prettige buurt”, achter “ontwerpen en onderhouden een stuk openbaar groen (sic)” (bron: Dordrecht.nl). Duidelijkheid over concrete spelregels of een aanmeldformulier vinden Dordtenaren hier echter niet.

8. Biedt de pagina “Samen voor een schone en prettige buurt” naar de overtuiging van het college voldoende duidelijkheid aan Dordtenaren die een boomspiegel willen adopteren?
   1. Zo nee, welke wijzigingen gaat het college op korte termijn aan deze pagina doorvoeren?

Het kan ook anders, zo tonen andere gemeenten aan. Rotterdam biedt richtlijnen, tips voor plantkeuzes en een rechtstreekse koppeling naar een digitaal aanmeldformulier (bron: Rotterdam.nl). Op Haagse stadsboerderijen zijn boomprikkers op te halen met de tekst “Wij zorgen voor dit tuintje” (bron: DenHaag.nl). 

Breda spant de kroon. Deze gemeente heeft de zaken strak georganiseerd met Wijkdeals, waarbij inwoners een stuk gemeentegroen kunnen adopteren, terwijl de gemeente zorgt voor een tegenprestatie, vergoeding van onkosten, materiaal of een gezellige activiteit (bron: Breda.nl).

9. Deelt het college de mening van de Partij voor de Dieren dat burgers betrekken bij het onderhoud van het openbaar groen een stuk leuker, proactiever en strakker georganiseerd kan zijn dan de huidige aanpak van de gemeente Dordrecht?
10. Welke verbeterkansen ziet het college in de aanpak van andere gemeenten? Is het college bereid deze door te voeren in de Dordtse aanpak van adoptiegroen?
11. Deelt het college de mening van de Partij voor de Dieren dat het waardevol is als geadopteerde boomspiegels als zodanig herkenbaar zijn in de openbare ruimte, omdat dit inspirerend kan werken?
    1. Zo ja, op welke manier zet het college zich hiervoor in? Ziet het college hierin verbeterkansen op basis van de aanpak van andere gemeenten?
    2. Zo nee, waarom niet?

In het Jaarverslag 2025 van de Stichting Bomenridders Dordrecht, dat aan de gemeenteraad is aangeboden, wordt met betrekking tot de binnenstad (zoals het Nieuwkerksplein) het “armetierige aanzien mede door het voortdurende geschoffel van deze boomspiegels” aangehaald (bron: Bomenridders Dordrecht).

12. Is het college bekend met deze opvatting van de Bomenridders Dordrecht?
13. Heeft het college al eens contact gehad met de Bomenridders Dordrecht over verbeterkansen voor het beheer van boomspiegels door de gemeente?
    1. Zo ja, welke verbeterkansen zijn geïdentificeerd en doorgevoerd?
    2. Zo nee, is het college hiertoe bereid?

De 40.000 Haagse boomspiegels worden sinds vorig jaar natuurlijker beheerd (bron: Het Haagse Groen). Daar wordt niet meer (vijf keer per jaar) geschoffeld, maar (drie keer per jaar) gemaaid. Zo krijgen spontane kruiden en wilde bloemen de ruimte.

14. Welke concrete instructies (zoals CROW-beeldkwaliteit) krijgen aannemers mee over het onderhoud van boomspiegels? Wordt er in deze instructies gerept over ecologische waarde?
15. Is het college bereid het beheer van Dordtse boomspiegels ook aan te passen naar Haags voorbeeld?
    1. Zo ja, op welke termijn?
    2. Welke structurele financiële impact heeft dit? Is het college bereid een eventuele besparing - hoe gering ook - te investeren in het noodlijdende boomonderhoud?
    3. Zo nee, waarom niet?
16. Kunt u deze vragen beantwoorden na de installatie van het nieuwe college van burgemeester en wethouders, ook als daarmee de beantwoordingstermijn wordt overschreden?

Met vriendelijke groet,

Pieter Groenewege
Partij voor de Dieren